Matrikine

Een matrikine is een peptidefragment dat vrijkomt bij gedeeltelijke proteolyse van een eiwit van de extracellulaire matrix en dat vervolgens zelf als signaalmolecuul werkt. Het concept, in de jaren negentig geformaliseerd door Maquart en collega's, houdt in dat matrixafbraak niet alleen destructief is: de fragmenten dragen informatie, en verborgen bioactieve plaatsen in het intacte eiwit worden pas na splitsing toegankelijk.

Voorbeelden en waarom ze ertoe doen

Het van collageen afgeleide GHK en het KTTKS-pentapeptide uit procollageen type I zijn de bekendste; het van elastine afgeleide VGVAPG werkt via het elastinereceptorcomplex; van laminine en fibronectine afgeleide fragmenten worden bestudeerd in migratie- en angiogeneseassays. Verscheidene fragmenten van het type endostatine en tumstatine zijn in dezelfde zin matrikines en komen voor in angiogeneseonderzoek.

De mechanistische logica is rechtstreeks de reden waarom cosmetische signaalpeptiden bestaan: een matrikine aanbrengen is bedoeld om de huid de chemische signatuur van matrixomzet aan te bieden en, volgens de hypothese, fibroblasten aan te zetten tot heropbouw. Matrixyl is volgens die redenering gepalmitoyleerd KTTKS. De gerapporteerde onderbouwing bestaat grotendeels uit fibroblastkweken en kleine klinische studies, en het verband tussen fragment en respons moet worden beschreven als een hypothese die wordt getoetst.

Gerelateerde termen en materiaal

tripeptide · angiogenese · weefselherstel. Referentiemateriaal: Matrixyl, Palmitoyl Tripeptide-1, cosmetische peptiden. Verder lezen: peptiden voor huidonderzoek.