Nootropik

Termin „nootropik” ukuł Corneliu Giurgea w 1972 roku na określenie piracetamu i podobnych związków. Jego definicja była precyzyjna: poprawa uczenia się i pamięci, odporność wyuczonych zachowań na czynniki zakłócające, ochrona mózgu przed urazami fizycznymi lub chemicznymi, usprawnienie tonicznych korowych mechanizmów kontrolnych oraz — kryterium najczęściej pomijane — brak działania uspokajającego, pobudzającego lub toksycznego typowego dla leków psychotropowych.

Dlaczego definicja ma znaczenie w katalogu

Niemal nic z tego, co dziś sprzedaje się jako nootropik, nie spełnia wszystkich pięciu kryteriów, a słowo to nie ma znaczenia regulacyjnego ani mechanistycznego. W badaniach peptydów pełni funkcję kategorii porządkowej, grupującej cząsteczki o zupełnie różnych celach: fragmenty ACTH pochodzące od melanokortyn, takie jak Semax, analog tuftsyny Selank, pochodzący od angiotensyny IV Dihexa oraz małe cząsteczki pokrewne ampakinom i racetamom. Proponowane mechanizmy obejmują od ekspresji BDNF i sygnalizacji HGF/c-Met po modulację GABA-ergiczną.

Ponieważ kategoria jest niejednorodna, a znaczna część literatury peptydowej to rosyjskojęzyczne prace na gryzoniach oraz niewielkie serie kliniczne, twierdzenia porównawcze należy formułować według typu badania, a nie kategorii. Żaden z tych materiałów nie jest zatwierdzony w USA.

Powiązane terminy i materiały

neurotrofina · donosowy. Materiały referencyjne: peptydy nootropowe, Semax, Selank. Dalsza lektura: peptydy w badaniach nad koncentracją i pamięcią.