Słownik
Amylina
Amylina to 37-resztowy hormon komórek beta wydzielany razem z insuliną. Jej receptory, problem agregacji i dlaczego analogi bada się łącznie z GLP-1.
Amylina, nazywana też amyloidowym polipeptydem wysp trzustkowych (IAPP), to 37-aminokwasowy hormon wydzielany wraz z insuliną przez komórki beta trzustki w stosunku molowym około 1:100. Zawiera mostek disiarczkowy między resztami 2 i 7 oraz C-końcowy amid — oba są niezbędne do aktywności.
Receptory i opisywana biologia
Amylina nie ma jednego dedykowanego receptora. Działa na receptory amylinowe powstające, gdy receptor kalcytoniny łączy się z białkami modyfikującymi aktywność receptora (RAMP1–3), co daje podtypy AMY1–AMY3; sygnalizacja koncentruje się w polu najdalszym i jądrze pasma samotnego. Opublikowane prace opisują spowolnienie opróżniania żołądka, hamowanie poposiłkowego wydzielania glukagonu oraz sygnalizację sytości kończącą posiłek — szlak odrębny od GLP-1, co uzasadnia badanie obu łącznie.
Problem agregacji
Ludzka amylina ma silne właściwości amyloidogenne; samoorganizuje się we włókienka, co jest zarówno cechą patologii wysp w cukrzycy typu 2, jak i przeszkodą formulacyjną. Analogi rozwiązują ten problem zmianą sekwencji — pramlintide zawiera proliny zaczerpnięte z nieagregującej sekwencji szczurzej, a cagrilintide to długo działający acylowany analog badany razem z semaglutide w badaniach skojarzeń.
Powiązane terminy
inkretyna · mostek disiarczkowy. Zob. rodzinę peptydów amylinowych, Semaglutide + Cagrilintide oraz Cagrilintide a Semaglutide.